Deze bladzijde weergeven in het :   Frans   Nederlands   Engels
 
  ZOEKEN

Zoeken van A tot Z
Siteplan
 
Professionelen > Levensmiddelen > Incidenten > Fipronil in eieren
Professionelen Over het FAVV Organogram Contact Autocontrole Checklists "Inspecties" Dierlijke productie / Dierengezondheid Plantaardige productie Hoeveverkoop Erkenningen, toelatingen en registratie Export naar derde landen Financiering van het FAVV Invoer derde landen Laboratoria Levensmiddelen Meldingsplicht Wetgeving Zelfstandige dierenartsen Zelfstandige bio-ingenieurs, industrieel ingenieurs, bachelors en masters Publicaties Praktisch Voorlichtings- en begeleidingscel Comités Auditcomité Raadgevend Comité Wetenschappelijk Comité Consumenten

 
 

Fipronil in eieren




Referentienummers van teruggeroepen eieren
F.A.Q. Consumenten
Toxicologische gegevens
Controles
Chronologie (PDF)
Erkende laboratoria Fipronil (XLS) (Update: 29/08/2017)
Instructie voor OCI's m.b.t. monstername in de sector van de primaire productie (PDF)
Persberichten en Mededelingen
Summary Report Standing Committee 30/08/2017 (PDF)
Call center 0800 13 550






Lijst met referentienummers van teruggeroepen eieren



Nederland:
Lijst met eicodes (NL) van eieren met fipronil





F.A.Q. Consumenten

1. Wat is fipronil?
Fipronil is een insecticide dat gebruikt wordt bij de bestrijding van luizen, mijten en andere ongewervelde parasieten aanwezig op huisdieren. De stof mag in de voedselketen gebruikt worden als gewasbeschermingsmiddel.

2. Waarom is er nu een probleem met fipronil?
Fipronil is een insecticide dat geen erkenning heeft om te gebruiken op dieren die bestemd zijn voor de voedselketen. De effecten op de voedselketen en de volksgezondheid zijn daarom onvoldoende gedocumenteerd. Nu blijkt dat Fipronil gebruikt werd in de pluimveesector bij de bestrijding van bloedluizen bij legkippen. Dit gebruik was niet toegelaten en de stof werd daarom niet routinematig opgespoord.

3. Welke normen worden gehanteerd?
Voor eieren is er een eerste limiet van 0,005 mg/kg vastgelegd. Dit is de zgn. MRL (maximale residu limiet). Aangezien fipronil niet mag gebruikt worden bij pluimvee, is dit de limiet die gebruikt wordt om eieren uit de handel te nemen. Daarnaast is er een risicowaarde van 0,73 mg/kg vastgelegd. Een Europese risico-evaluatie geeft aan dat er boven deze waarde een mogelijk gezondheidsrisico bestaat. Daarom worden eieren die meer dan 0,73 mg/kg fipronil bevatten, teruggeroepen bij de consument.

4. Waarom worden er nu toch eieren bij de consument teruggeroepen?
Een aantal analyses die in het begin werden uitgevoerd blijken een grotere meetonzekerheid te hebben dan gedacht. Er zijn m.a.w. twijfels over de betrouwbaarheid van het analyseresultaat. Daarom wordt het voorzorgsprincipe toegepast en worden de betrokken eieren teruggeroepen van bij de consument. Er wordt aangeraden deze eieren niet meer te consumeren.

5. Welke loten eieren worden teruggeroepen?
Het gaat om eieren met de nummers vermeld op onze website. Het nummer staat vermeld op het ei. De eerste 4 cijfers die volgen op BE identificeren de producent. Eieren met de vermelde code kan u terugbrengen. Indien er geen nummer op het ei staat, kan u contact opnemen met de winkel waar u de eieren hebt gekocht. Zij kunnen dan de producent voor u nagaan. De eieren die naar de winkel worden teruggebracht, worden vernietigd.

Eieren afkomstig van Nederland zullen in de code NL bevatten. Deze codes kan u nakijken op de website van de nVWA: https://www.nvwa.nl/onderwerpen/biociden/fipronil-in-eieren/eicodelijst

Eieren afkomstig van andere landen stellen op dit  moment geen probleem.

6. Is het nog veilig om andere eieren te eten?
Ja. Alle verdachte pluimveebedrijven in België zijn geblokkeerd, gecontroleerd en bemonsterd. Enkel na conforme analyses worden deze terug vrijgegeven. De eieren die je nu in de winkelrekken kan aantreffen, zijn dus veilig voor de consument.

7. Is het veilig om eieren van eigen kippen te eten?

Ja. Indien u bloedluizen bestrijdt met een erkend product voor de behandeling van kippen dat u via de reguliere distributiekanalen hebt aangekocht, is er geen enkel probleem. Deze producten zullen geen fipronil bevatten.

8. Zijn producten waarin eieren verwerkt worden veilig?
Omdat in levensmiddelen waarin eieren verwerkt zijn de meetwaarden nog lager zullen zijn door het verdunningseffect, zijn deze producten veilig.

9. Waarom is er enkel een probleem bij eieren en niet bij vlees van gevogelte?
Er zijn geen aanwijzingen dat fipronil ook gebruikt werd in de braadkippensector, waar geen probleem met bloedluizen bestaat omdat de dieren zeer jong geslacht worden. Dit wordt bevestigd door analyses die het FAVV heeft laten uitvoeren.

10. Wat zijn de gezondheidseffecten bij blootstelling aan fipronil?
Fipronil is schadelijk voor de nieren, de lever en de schildklier. Het is geen kankerverwekkende stof en het heeft geen schadelijke effecten op de voortplanting of het ongeboren kind. Uit de sporadische gevallen van vergiftiging met het zuivere product is bekend dat de symptomen kunnen leiden tot misselijkheid, buikpijn en duizeligheid. De gehalten die nu in eieren worden aangetroffen zijn normaal gezien te laag om deze symptomen te veroorzaken.


11. Wat is het verschil tussen een uit de handelname en een recall?

Elk bedrijf is verplicht om enkel conforme producten te verkopen, m.a.w. producten die voldoen aan de wettelijke vereisten. Wanneer op een bepaald moment vastgesteld wordt dat een product op de markt is dat niet conform is, m.a.w. niet aan de wettelijke vereisten voldoet, moet het bedrijf onmiddellijk actie ondernemen.

Welke maatregelen er moeten genomen worden hangt af van het soort product en waar het zich in de voedselketen bevindt op het ogenblik dat wordt vastgesteld dat er iets mis mee is.

  • Als het grondstoffen, zoals eieren, zijn die niet aan de normen voldoen moeten ze geblokkeerd worden (ze mogen niet langer gebruikt worden). Als ze van buiten het bedrijf komen moet het FAVV ingelicht worden over de verantwoordelijke leverancier zodat het daar een onderzoek kan voeren en ze bij andere afnemers kan terugtrekken. Het bedrijf moet zelf ook zijn afnemers verwittigen.
  • Hetzelfde geldt voor verwerkte producten, zoals koekjes en andere producten waarin eieren verwerkt zijn. De producent ze blokkeren en het FAVV verwittigen als het product zijn bedrijf intussen verlaten heeft. Hij moet dan het product onmiddellijk uit de handel nemen en zijn afnemers verwittigen dat het niet meer verkocht mag worden.

BELANGRIJK: indien er bovendien redenen zijn om aan te nemen dat er een gevaar is voor de volksgezondheid dan moet de consument onmiddellijk verwittigd worden!

Samenvattend, er zijn dus drie mogelijke maatregelen:
  1. Blokkeren: de producten laten waar ze zijn (op niveau van het bedrijf), ze niet meer gebruiken en ze niet meer aan de klanten bezorgen. Dit betekent concreet: de producten niet meer verkopen.
  2. Uit de handel nemen: de betrokken producten terughalen bij de afnemers (bijvoorbeeld groot- en kleinhandel) (zonder recall).
  3. Recall of terugroepen bij een gevaar voor de volksgezondheid: aan de consumenten vragen de producten niet te consumeren of te gebruiken en ze terug te brengen naar de winkel.

Het is dus degene die het product in de handel brengt (de producent, invoerder, verkoper, ...) die
zelf de consument moet informeren. Hij moet hiervoor een persbericht opstellen zodat alle Belgische pers geïnformeerd wordt. Doet hij dit niet, dan zal het FAVV hiervoor zorgen en tegenover de
overtreder een PV of waarschuwing opstellen.

Het FAVV zet ook de persberichten over recalls op zijn website om de consument te informeren. U kan ze terugvinden op www.favv.be, in de rubriek Consumenten > Productterugroepingen.


Hoe zit het dan juist met de besmette eieren en verwerkte producten?

Alle eieren en verwerkte producten waarin concentraties aan fipronil boven de MRL werden aangetroffen, worden uit de handel genomen en vernietigd!

Eieren
De legbedrijven waarbij besmette eieren werden aangetroffen, werden meteen geblokkeerd. De eieren die zich nog op het bedrijf bevonden werden vernietigd. Deze bedrijven hebben ook meteen hun afnemers verwittigd.
De brekerijen, pakstations… hebben op hun beurt hun eigen klanten op de hoogte gebracht. Alle eieren van de geblokkeerde legbedrijven werden ook in de volgende schakels uit de handel genomen en vernietigd. Dit wil zeggen dat de eieren niet meer verwerkt werden en ook niet meer in de winkelrekken terecht konden komen.

De eieren die al in de winkels beland waren, werden uit de rekken gehaald en vernietigd.

Slechts voor één eicode was een recall nodig: 3BE3114. In de eieren van dit bedrijf werden concentraties aan fipronil boven de Europese referentiewaarde aangetroffen. Daar was het dus nodig de consumenten te verwittigen. Wij hebben dit dan ook gedaan via een persbericht en onze sociale media.

Voor de andere eieren waarin fipronil gevonden werd, was er geen gezondheidsrisico. De concentraties aan fipronil die aangetroffen werden lagen onder de Europese referentiewaarde. Voor deze eieren werd dus geen recall georganiseerd, maar wel een uit de handelname.


Verwerkte producten
De verwerkende bedrijven die al eieren van de geblokkeerde bedrijven verwerkt hadden in hun producten, werd gevraagd een onderzoek uit te voeren. Alle niet-conforme producten moeten uit de handel genomen worden.

De bedrijven moeten dan verplicht hun afnemers informeren en zij moeten op hun beurt de verwerkte producten uit de winkelrekken halen.

Enkel indien de concentratie aan fipronil boven de Europese referentiewaarde ligt, m.a.w. indien er een gevaar voor de volksgezondheid is, is er een recall nodig.

BELANGRIJK: Tot op heden werden in verwerkte producten geen fipronil concentraties boven de Europese referentiewaarde gevonden. Een recall is dus nog niet nodig geweest. Het FAVV zal in geval van recall de consumenten meteen op de hoogte te brengen en een persbericht te versturen!







Toxicologische gegevens

In het kader van de toelatingsprocedure van fipronil als pesticide in Europa heeft het EFSA (European Food Safety Agency) in 2006 een volledige risicobeoordeling uitgevoerd. Deze risicobeoordeling werd gebaseerd op verschillende soorten toxiciteitstudies (acute toxiciteit, chronische toxiciteit, toxiciteit op de reproductie, neurotoxiciteit, genotoxiciteit, carcinogeniciteit).

Op basis van de resultaten van deze wetenschappelijke studies, en met toepassing van een veiligheidsfactor 100 om het feit in aanmerking te nemen dat de studies op dieren werden uitgevoerd (factor 10) en de variabiliteit binnen de menselijke populatie (factor 10), heeft het EFSA 2 toxicologische drempels geïdentificeerd voor de mens :
  • ADI (acceptable daily intake of aanvaardbare dagelijkse inname) die overeenstemt met de dosis die een mens elke dag mag innemen gedurende zijn hele leven, zonder merkbaar risico voor zijn gezondheid = 0,0002 mg/kg lichaamsgewicht van het blootgestelde individu. Voor een volwassene (66,7 kg*) stemt dit overeen met 0,013 mg fipronil per persoon en voor een jong kind (8,7 kg*) met 0,0017 mg fipronil.
  • ARfD (acute reference dose of acute referentiedosis) dat de dosis is waarboven een effect op de gezondheid zou kunnen worden vastgesteld bij consumptie gedurende een korte periode (dag of maaltijd) = 0,009 mg/kg lichaamsgewicht van het blootgestelde individu. Voor een volwassene (66,7 kg*) stemt dit overeen met 0,6 mg fipronil per persoon en voor een jong kind (8,7 kg*) met 0,078 mg fipronil.

* : Waarden van het gemiddelde lichaamsgewicht bij Europese volwassenen en kinderen gebruikt in het EU Primo model.

Risicobeoordeling en -beheer met betrekking tot de aanwezigheid van fipronil in eieren, eiproducten, pluimveevlees en verwerkte producten (PDF)





Controles

Analyses uitgevoerd door het FAVV op fipronil in de plantaardige productie
Fipronil is een residu van een gereglementeerd pesticide in de plantaardige productie. Er zijn Europese normen vastgelegd. Het FAVV controleert de aanwezigheid van fipronil in een groot gamma aan levensmiddelen zoals groenten, fruit, honing, kruiden, thee…
De laatste 3 jaar er werden door het FAVV jaarlijks een 3.000-tal monsters geanalyseerd op fipronil. Meer dan 99,9% van de monsters was conform. De non-conformiteiten betroffen vnl. koriander.

Analyses uitgevoerd door het FAVV op consumptie-eieren
In 2014, 2015 en 2016 werden respectievelijk 492, 554 en 649 monsters genomen van  consumptieeieren.
Deze eieren werden getest op de aanwezigheid van geneesmiddelen, microbiologische en chemische parameters, pesticiden, kwaliteitsparameters en toxines. 99,6-99,8% van de monsters was conform.
De pesticiden betreffen een hele reeks fungiciden, insecticiden, acariciden en nematiciden [HCB, aldrin, bromofos, bromofos-ethyl, cis- , trans- en oxychlordaan, chlordaan (som), chlorfenvinfos (som), chlorpyrifos, chlorpyrifos-methyl, cypermetrin (som), DDD(p,p-), DDE(o,p-), DDE(p,p-), DDT(o,p-), DDT(p,p-), DDT (som), deltamethrine, diazinon, dieldrin, dieldrin (som), endrine, etrimfos, fenchlorfos, fenvaleraat (RR-SS) – som, fenvaleraat (RS-SR) – som, fonofos, heptachloor, heptachloorepoxide (cis-), heptachloorepoxide (trans-), heptachloor (som), hexachloorcyclohexaan (alfa-), hexachloorcyclohexaan (beta-), lindaan, methoxychloor, paraoxon-methyl, parathion, parathion-methyl, parathion-methyl (som), permetrin (som) pirimifos-ethyl, pirimifos-methyl, sulfotep, bifentrin, endosulfan (alfa-), endosulfan (beta-), endosulfansulfaat, endosulfan (som), dichlorfenthion]







Persberichten en Mededelingen van het FAVV

Datum Onderwerp
23/08/2017 Fipronil en verwerkte producten op basis van eieren: werkwijze van het Voedselagentschap bij niet-conforme producten
19/08/2017 Fipronil en de verwerkte producten op basis van eieren: het Agentschap past de normale procedures toe voor terugroeping uit de handel en de recall
17/08/2017 Fipronil: stand van zaken
15/08/2017 Fipronil: resultaten bijkomende acties
15/08/2017 Overzicht van de geblokkeerde bedrijven
11/08/2017 Fipronil: onderzoek naar de incoherentie bij de analyseresultaten afgerond – Voor 9 codes kan de recall geannuleerd worden
10/08/2017 Overzicht van de geblokkeerde bedrijven
08/08/2017 Voorzorgsmaatregel na een probleem met de geleverde analyses door een laboratorium
08/08/2017 Bijkomende resultaten
07/08/2017 De resultaten tot op vandaag gekend bevestigen dat er geen gevaar is voor de volksgezondheid
05/08/2017 Fipronil in eieren
03/08/2017 Fipronil in eieren
02/08/2017 Fipronil in eieren
01/08/2017 De eieren op de Belgische markt zijn veilig


Onze opdracht is te waken over de veiligheid in de voedselketen en de kwaliteit van ons voedsel, ter bescherming van de gezondheid van mens, dier en plant.

Afdrukbare versie   |   Laatst bijgewerkt op 11.09.2017   |   Naar boven


Gebruiksvoorwaarden & disclaimer   |   Copyright © 2002- FAVV-AFSCA. Alle rechten voorbehouden   |   Extranet